Inleiding
In 1999 heeft er een invasie van mezen plaats gevonden die maar weinig mensen is ontgaan. De meeste ringers in Nederland hebben meer tot véél meer mezen dan normaal gevangen, voornamelijk Koolmezen en Pimpelmezen. Naast de grote aantallen zijn er een indrukwekkend aantal terugmeldingen verzameld. Deels vogels die in het buitenland zijn geringd en in Nederland terug zijn gemeld, deels terugmeldingen van in Nederland geringde mezen.
Twee jaar geleden heb ik samen met Lex al veel ringers en ringgroepen benaderd om gegevens ter beschikking te stellen. Ik heb toen het een en ander ontvangen wat ik hieronder uitwerk. Voor een totaler beeld ben ik op zoek naar meer gegevens die ik elke keer toe zal voegen aan onderstaand overzicht. Maak het beeld compleet, stuur uw gegevens.
Van de volgende plekken zijn gegevens weergegeven:
Eemshaven. Lex Tervelde.
Schiermonnikoog. Vogelring station Schiermonnikoog.
Vlieland. Vogelringgroep Derde KP Vlie.
Zwarte Meer, Kampen. Jan Nap.
Schouwen Duiveland. Ringgroep Nebularia.
AW-duinen Zandvoort. Ringgroep Paradijsvogel
Willebroek, België. Alfons Willemsen
Verdere bronnen: Op het Vinketouw
Doortrek op de verschillende plekken
Wat opvalt is dat in het noorden van het land
(Groninger kust en de Waddeneilanden) de Pimpelmezen op de 18e
oktober massaal gevangen werden, om op de 19e massaal door Koolmezen
gevolgd te worden. Dit geldt ook voor Vlieland. De binnen komende mezen zijn dus
binnen een dag minstens tot aan Vlieland opgeschoven, maar wellicht zelfs
verder! Opvallend is dat de Koolmezen die in de Baltische Staten zijn geringd,
allemaal op 30 oktober in Nederland zijn gecontroleerd.
In het binnenland lijken de Pimpelmezen al op de 15e te arriveren.
Van deze Pimpels is er op de 24e één terug gevangen op
Schiermonnikoog. Blijkbaar zijn vogels vanuit het binnenland weer naar het
noorden gegaan, wellicht tegen gehouden door het IJsselmeer.
In onderstaande grafieken zijn de 0-waardes de dagen dat er niet gevangen is.
Bijzonderheden Schiermonnikoog: In de eerste piek ook opvallend veel Goudhanen en Vuurgoudhanen. Gedurende de tweede piek werden er ook een paar nieuwe staartmezen en zwarte Mezen gevangen. In de jaren na 1999 is er nooit een Pimpelmees of Koolmees uit de invasie op Schiermonnikoog terug gevangen! Ook in februari en maart 2000 waren er nog opvallend veel mezen op het eiland.
Bijzonderheden Vlieland: Alle autochtone Koolmezen
op Vlieland worden geringd in het kader van onderzoek van het NIOO. Er kan dus
aangenomen worden dat alle nieuwe Koolmezen van buiten het eiland komen!
De aantallen liggen fors
lager tov. Schiermonnikoog. Gedurende de eerste piek werd een Pallas boszanger
gevangen. In tegenstelling tot Schiermonnikoog werd hier geen enkele
Vuurgoudhaan gevangen.
Bijzonderheden AW-duinen: Zo goed als geen Koolmezen gevangen. De Pimpels waren opvallend blauw en groot rond de 13e november.
Bijzonderheden Schouwen Duiveland: Niet opvallende aantallen mezen. Vuurgoudhanen werden vooral in de periode 6-12 oktober gevangen.
Bijzonderheden Willebroek: vanaf 12 oktober werden er ook dagelijks meerdere zwarte mezen gevangen.
Terugmeldingen Pimpelmees
Uit onderstaande kaartjes blijken de Mezen van erg ver te komen. tenminste uit de Baltische staten, maar terugmeldingen van Castricum gaan zelfs nog verder. Hier zijn ze eind september langs gekomen. Meer terugmeldingen in het overzicht zal een duidelijker beeld geven.
Pimpelmezen uit het oosten
15-9-99. Pape,
Letland
11-11-99. Zwarte Meer
21-9-99. Ventes Ragas,
Litouwen
29-10 en 12-11-99. Seaftinghe
2-10-99. Ventes Ragas,
Litouwen
27-12-99. Kampen
6-10-99. Kaliningrad,
Rusland
16-11-99. AW-duinen Zandvoort
Pimpelmezen binnen Nederland
15-10-99. Zwarte
Meer
24-10-99. Schiermonnikoog
18-10-99.
Eemshaven
27-10-99. Schiermonnikoog
18-10-99.
Schiermonnikoog
24-10-99. Eemshaven
21-10-99.
Schiermonnikoog
30-10-99. Suyderoogh, Lauwersmeer
28-10-99. Beerse,
België
5-11-99. Willebroek, België
Pimpelmezen die verder zijn
gegaan:
20-10-99.
Schiermonnikoog
24-10-99. Minsener Oog, Duitsland
22-10-99.
Schiermonnikoog
5-12-99. Bray Dunes, Frankrijk
Terugmeldingen Koolmees
Koolmezen uit het oosten
19-9-99. Ventes Regas,
Litouwen
26, 30-10-99. Schouwen Duiveland
29-9-99. Ventes Ragas,
Litouwen
30-10-99. Schiermonnikoog (Pimpelmees van zelfde ringplek, zie
boven)
25-9-99. Kaliningrad,
Rusland
30-10-99. Vlieland
13-10-99. Kaliningrad,
Rusland
5-11-99. Willebroek, België
Koolmezen binnen Nederland
19-10-99.
Ameland
2-11-99. Schiermonnikoog
22-8-99.
Schiermonnikoog
5-2-00. Ameland
19-10-99.
Schiermonnikoog
24-10-99. Eemshaven (2 vogels!)
26-10-99. Zele,
België
5-11-99. Willebroek, België
Koolmezen weg uit Nederland
23-10-99.
Schiermonnikoog
28-2-00. Wilhelmshaven, Duitsland
1-11-99.
Schiermonnikoog
1-2-00. Oldenburg, Duitsland
Afwijkende Koolmees
31-10-97.
Schiermonnikoog
5-11-99. Polen
Zouden er in 1997 dan ook al een hoop mezen uit het oosten gekomen zijn??
